Słowo na niedzielę: Dekanonizacja Jana Pawła II i przemówienie O. Rydzyka

Szczęść Boże i witam Cię bardzo serdecznie w dzisiejszym "Słowie na niedzielę".

Będzie to w miarę regularnie publikowany przeze mnie cykl rozbudowanych przemyśleń na przeróżne tematy, za razem te teologiczno-filozoficzne, jak i te społeczno-kościelne. I dzisiaj właśnie zdecydowałem się na te drugie. Temat nadużyć seksualnych przez księży jest aktualnie bardzo głośny, zwłaszcza w ostatnich dniach. Wiele osób podchodzi do niego lekceważąco, z myślą "I tak nie wiadomo jak to było naprawdę" czy "Ja to o tym nie myślę,  przecież mnie to nie dotknęło". A niestety właśnie taka postawa sprzyja uciszaniu afer seksualnych, na które jest jedno rozwiązanie: mówić głośno!

Dzisiejsze Słowo na niedzielę rozpocznę od prostego artykułu, w którym postaram się ściśle zawrzeć najważniejsze elementy w formie podsumowania, dalej pojawi się moja opinia i przemyślenia, a na koniec intencja modlitwy.

MCCARRICK, GULBINOWICZ I DZIWISZ - TRÓJKĄT WOKÓŁ PAPIEŻA

    Od ponad roku spada szacunek do św. Jana Pawła II w Polsce. Jego pomniki padają ofiarą wandalizmu i dewastacji, jedni widzą w tym przejaw szalonego fanatyzmu, inni świętokradztwa a jeszcze inni wyraz oburzenia polityczno-społecznego i obywatelskiego buntu. Pośród wrzących skandali pedofilskich głos zabrał znany wszystkim Ojciec Dyrektor z Torunia, który, wydawałoby się, zrównuje nadużycia seksualne z najmniejszymi przewinieniami. 

Papież Franciszek, źródło: pixabay.com

Szał Franciszka

    Starszy, sympatyczny Pan, zawsze ubrany na biało, w znoszonych butach, ze srebrnym krzyżem na piersi - tak się wielu osobom prezentuje postać Papieża Franciszka. Bo to od niego właśnie cała wrzawa aktualnie ogarniających społeczeństwo skandali się rozpoczęła. Pomijając niekiedy absurdalne i wręcz śmieszne teorie spiskowe, mówiące, że Ojciec Święty jest antychrystem, raczej trudno zaprzeczyć by za razem Papież jak i jego pontyfikat był oceniany przez społeczeństwo pozytywnie. Objął on sobie za zadanie wprowadzenie, po wielu latach bierności, reformy kościoła. Jedną z tych reform stała się bardzo ostra polityka walki z nadużyciami seksualnymi w kościele. Na nasze nieszczęście wiele sytuacji nadużyć seksualnych miało miejsce za pontyfikatu Jana Pawła II, "rozgrzebanych" przez Franciszka (czy to sprawy ówcześnie zatuszowane, czy dopiero ujawnione przez nowych świadków i poszkodowanych). Z każdą sprawą, która zyskała wybrzmienie pojawiało się coraz więcej plotek mówiących o rzekomym zaangażowaniu Papieża Polaka w tuszowanie skandali pedofilskich, lub, jak to niektórzy mówią, przymykanie na nie oka. Te plotki, choć nie poparte twardymi dowodami, szybko znalazły solidne grono odbiorców w Polsce. 

Bardzo ważna dla całej sytuacji jest panująca od dłuższego czasu atmosfera odnośnie kościoła rzymskokatolickiego w Polsce. Społeczeństwo jest mocno podzielone, jedni silnie popierają kościół, drudzy zaś bardzo silnie go potępiają, niestety tych pomiędzy jest niewielu. Właśnie Ci drudzy zaczęli mocno wykorzystywać domniemania o papieskim przyzwoleniu na wykorzystywania seksualne i w kraju zaczął szerzyć się chaos. Niszczenie pomników, wandalizm, wypisywanie słów związanych z pedofilią w miejscach kultu - napięcia rosły z każdym miesiącem, aż dosięgły zenitu gdy przez chwilę na ustach wszystkich pojawiły się trzy nazwiska: Mccarrick, Gulbinowicz i Dziwisz. 

Mccarrick

    Zaczynając od Mccarricka w dużym skrócie. Od kilku lat trwało dochodzenie odnośnie wykorzystywań seksualnych amerykańskiego kardynała Theodore'a Mccarricka. Pierwsze oskarżenia o jego czynach pojawiły się jeszcze za czasów Jana Pawła II, który to zlecił śledztwo w tej sprawie. Niestety wszystko się skomplikowało, gdy jedyny pokrzywdzony, który wówczas odważył się ujawnić został uznany za zbyt mało wiarygodnego, dodatkowo sprawę uciszyć pomogli amerykańscy biskupi, którzy chronili Mccarricka. W sprawę mógł być również zamieszany kard. Stanisław Dziwisz, ówczesny sekretarz i bliski przyjaciel papieża. Jan Paweł II otrzymał raport, który miał dowodzić niewinności Mccarricka i sprawa została zamknięta. Warto zaznaczyć, że Mccarrick jest opisywany aktualnie przez wielu jako nieziemsko sprytna i przebiegła osoba, której udało się przez lata oszukiwać instytucję kościelną i piąć się po drabinie sukcesu. 20 lat później, w aktualnym roku, ukazuje, się obszerny (i mówię tu o ponad 460 stronach) raport w ponownie wszczętej przez Franciszka sprawie podstępnego kardynała. Ostatecznie Mccarrick traci wszelkie funkcje i zostaje wydalony z kościoła, nareszcie sprawiedliwości stało się zadość. Jednak we wspomnianym raporcie wielokrotnie pojawia się postać Papieża Polaka (głównie było to wyjaśnienie opisanego przeze mnie pierwszego śledztwa), media to wychwytują i bez większego kontekstu nagłówki prasy znów kojarzą Jana Pawła II ze skandalami pedofilskimi. 

Gulbinowicz

    Drugą osobą, która prawdopodobnie zyskała o wiele większy rozgłos jest ś.p. Henryk Gulbinowicz. O byłym już kardynale i arcybiskupie metropolicie wrocławskim polskie media zaczęły wrzeć głównie z dwóch powodów: ze względu na niesamowicie szybkie postępowanie w jego sprawie oraz jego śmierć tuż po wyegzekwowaniu kary. Niespełna rok po podniesieniu zarzutów przez jedną z jego ofiar - Karola Chuma, którego ten molestował w wieku 15 lat, śledztwo watykańskie uznało Gulbinowicza winnym. Warto również wspomnieć o jego rzekomym zaangażowaniu we współpracę z SB. Do końca nie wiemy, co spowodowało tak szybki obrót spraw, kościół nie podał żadnych informacji odnośnie zarzutów, które przedstawiono kardynałowi, nie wiemy nawet czy oskarżenia Chuma miały jakikolwiek wpływ na całą sytuację. Dopełnienie medialnej siły całej tej historii stanowi śmierć byłego już kardynała, która nastąpiła krótko po odebraniu Gulbinowiczowi insygniów i przywilejów biskupich, nie otrzymał on wielkiej mszy ani nie został pochowany w katedrze. Rada miasta odebrała mu również część zasług w formie orderów, czyniąc go nie tylko kościelnym, lecz również społecznym banitą. Cały jego majątek został przekazany na cele charytatywne. Ta sprawa również została szybko skojarzona z Janem Pawłem II, choć nie był on z nią powiązany, ludzie zadają sobie pytanie, czemu papież pozwalał by takie sprawy przemykały mu koło nosa.

Dziwisz

    Już na sam koniec wisienka na torcie w formie kard. Stanisława Dziwisza. był on bliskim współpracownikiem Jana Pawła II. Opublikowany przez TVN reportaż "Don Stanislavo" zarzuca właśnie Dziwiszowi układy oraz tuszowanie afer pedofilskich tuż pod nosem papieża, wykorzystując do tego ich bliską znajomość i współpracę. Jedni widzą w tym winnego, który może oczyścić ze wszelkich "zarzutów" papieża polaka, inni podejrzewają ich współpracę. Według różnych źródeł Watykan rozpoczął już dochodzenie w sprawie Dziwisza. Jednak jak będzie jego wynik tylko czas pokaże...

Ojciec Dyrektor

    Gdy już nie wydawało się, że może być gorzej, doszło do obchodów urodzin Radia Maryja i przemówił Toruński Ojciec Dyrektor Tadeusz Rydzyk. W swoim przemówieniu odniósł się do trwającego śledztwa ws. ks. Janiaka oskarżonego o ukrywanie pedofilów. Nazwał go "męczennikiem" mediów a do sprawy nadużyć seksualnych odniósł się poniższymi słowami:

To, że ksiądz zgrzeszył, no zgrzeszył. A kto nie ma pokus?

Dramaturgii całej sytuacji dodała obecność na sali Rzecznika Praw Dziecka, który te słowa nagrodził gromkimi brawami. Oczywiście kościół oficjalnie potępił wybrzmienie tych słów zaznaczając, że nie wypowiadał się on w imieniu całego kościoła a jedynie prezentował swoją opinię. Sam O. Rydzyk przeprosił za wybrzmienie swojej wypowiedzi zapewniając, że nie chodziło mu o umniejszanie winy pedofilom, a jedynie odnosił się do konkretnej sytuacji medialnej, jego przełożony wydał podobne oświadczenie. Jednak co się stało to się stało i te słowa, ta cała sytuacja na długo pozostanie w pamięci Polaków.

MOJE PRZEMYŚLENIA

    Dyskusja odnośnie rzekomych planów dekanonizacji Jana Pawła II jest ostatnio bardzo żywa, w rozmowie wielu moich znajomych podejmuje ten temat i pyta się o moje zdanie. I ja odpowiadam bezpośrednio: nie ma najmniejszych szans, by Jan Paweł II utracił status świętego. Sprawą, o której wiele osób przy tym temacie zapomina jest sama kanonizacja. To jest naprawdę długi i skomplikowany proces, nie wystarczy być po prostu dobrym katolikiem i umrzeć, żeby zostać świętym. Cały proces kanonizacji jest próbą udowodnienia, że dana osoba jest w Niebie, przy Bogu. By dokonano beatyfikacji potrzebne są minimum 2 udokumentowane cuda, które dokonały się za sprawą świętego już po jego śmierci, takimi dowodami dysponujemy. 

Św. Jan Paweł II, źródło: pixabay.com

Kolejny powód, dla którego świętość papieża jest bezpieczna jest czysto strategiczny. Jan Paweł II był wielkim człowiekiem, stał się ikoną katolików na całym świecie oraz przede wszystkim w Polsce, jego kult jest niebywale potężny. Nie wahałbym się stwierdzić, że jego kult trzyma dużo osób w kościele. Jego dekanonizacja groziłaby ogromnym spadkiem liczby wiernych, która już teraz spada z roku na rok. Niestety z tym powodem wiąże się coś jeszcze. Załóżmy, że jakimś cudem oskarżenia wobec Jana Pawła II odnośnie tuszowania pedofilii są prawdziwe. Kościół za wszelka cenę próbowałby zataić takie fakty i w sprytny sposób zrzucić winę na jakieś kozły ofiarne (np. Gulbinowicz, Dziwisz, Mccarrick) ukazując papieża jako ofiarę podłego spisku. Czy uważam, że tak jest? Oczywiście, że nie, gdzieś tam w głębi wierzę, że ten święty był naprawdę tym za kogo go uważamy. Jestem otwarty na argumenty, dowody, dyskusję. Ale jeśli ktoś go bezpodstawnie atakuje, ładując w te ataki swoją głęboką nienawiść do kościoła, to będę stawał w obronie papieża. 

I ostatni już powód przeciw dekanonizacji Jana Pawła II jest dokładnie tym, co opisałem wcześniej: brak dowodów. Owszem uważam, że trzeba dostrzegać również słabości papieża, które wypływają z jego człowieczeństwa. Nie jestem zwolennikiem gloryfikowania go ponad wszystkie świętości (do czego niestety mają częste skłonności katolicy w Polsce), kwestionujmy wszystko, pooddawajmy to dyskusjom, analizom, szukajmy faktów. Ale nie odbierajmy mu świętości przez medialne plotki. 

Myślę, że sposób w jaki powinniśmy poddawać wątpliwościom osobę Jana Pawła II dobrze określa ks. Piotr Glas w jednej ze swoich wypowiedzi. Mówi (parafrazując), że jeśli te wszystkie domysły są prawdą to co to był za święty. A jeśli nie, jeśli rzeczywiście za tym wszystkim stoją inne osoby, to trzeba się zapytać, kim on się otaczał, czemu otaczał się takimi osobami. 

Dobrym przykładem jest tu opinia, która często krąży wokół abdykacji Benedykta XVI. Mówi się, że był on świadom jak bardzo Jan Paweł II, głównie w późniejszych latach, był osłabiony i podatny na manipulacje. Widząc jak sam słabnie Benedykt abdykował chcąc uniknąć podobnej sytuacji.

Jak było naprawdę tego nie wiemy i długo się jeszcze nie dowiemy. W końcu jakie jeszcze sekrety o Papieżu Polaku kryją mury Watykanu? Nam pozostaje tylko przecedzać prawdę od plotek i wierzyć w to, czego nie możemy potwierdzić.

Dodam jeszcze parę słów o księżach zaangażowanych w nadużycia seksualne. Często słyszę zdania w stylu "jak zwykły człowiek zgwałci dziecko to idzie do więzienia, a jak zrobi to ksiądz to zmienia parafię". Niestety chciałbym, żeby był to zwykły żart, jednak kryje się tu ziarno prawdy. Ale ustalmy coś, proces kanoniczny, który określa winę oskarżonego księdza jest tak stworzony by nie godził w prawo lokalne. To oznacza, że teoretycznie jeśli ktoś dowiedzie, że ksiądz jest pedofilem, to od strony kościoła otrzyma odpowiednio karę kościelną (np. zakaz sprawowania mszy, ekskomunika), ale może jednocześnie (i powinien) zostać osądzony przez prawo lokalne, występując w nim jako zwykły obywatel. Niestety w praktyce nie zawsze tak wychodzi. Głównym czynnikiem bywa czas - ofiary nadużyć seksualnych najczęściej ujawniają się po kilkunastu-kilkudziesięciu latach. Wówczas według prawa cywilnego sprawa jest już przedawniona. Jedyne dochodzenie, które może zostać wtedy wszczęte do dochodzenie kościelne. A niestety z racji tego, że w takie skandale często wplatani są wpływowi ludzie, sprawy zostają umarzane lub kończą się na "słowo przeciwko słowu". Dlatego właśnie tak ważne są działania Papieża Franciszka, które ostro walczą z nadużyciami i nie uginają się przed wpływowymi hierarchami. Tych ludzi trzeba rozliczać. Bóg to zrobi, ale my też powinniśmy.

    Odnośnie słów O. Rydzyka, to chyba nie potrzebują one mojego komentarza. Nawet jeśli rzeczywiście nie miał na myśli wypowiedzianych słów, to uważam, że osoba o tak dużych wpływach i tak silnej pozycji powinna lepiej dobierać zdania. Wszystko da się sprostować w gazecie czy na stronie internetowej, ale posmak słów pozostanie.

Na koniec chciałbym abyśmy dzisiejsze modlitwy zanieśli Bogu w intencji wszystkich ofiar nadużyć seksualnych. Niechaj zaznają sprawiedliwości, a ich serca oraz umysły odnajdą ukojenie i spokój.

Amen